H φράση ‘ψυχομετρικά τεστ’ φέρνει συνειρμικά στο μυαλό των περισσότερων την εικόνα μιας αίθουσας γεμάτης υποψήφιους που διαγωνίζονται είτε για μία θέση εργασίας, είτε αξιολογούνται οι δυνατότητες  -δεξιότητες -ικανότητές τους στις θέσεις που κατέχουν μέσα σε μια επιχείρηση ή οργανισμό.

Η αξιολόγηση προσωπικού αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια ενός μάνατζερ – συμβάλλοντας ουσιαστικά στο έργου του ποικιλοτρόπως – γίνεται σημείο αναφοράς στην επιχείρηση για την απόδοση του κάθε εργαζόμενου, συμβάλλει στην πρόσληψη κάποιου ατόμου στην κατάλληλη θέση πέρα από τη συνέντευξη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πυξίδα για την ανάπτυξη και την υποκίνηση του προσωπικού.

Tι προσφέρουν τα ψυχομετρικά τεστ στις επιχειρήσεις, ποιες κατηγορίες τεστ υπάρχουν, και το πιο σημαντικό πώς μπορεί να εξασφαλισθεί η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων τους;

Η διαδικασία επιλογής προσωπικού πέρα από την παραδοσιακή μέθοδο της συνέντευξης, δεν είναι επαρκής. Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα της Manpower, «το 30% των εργοδοτών σε παγκόσμιο επίπεδο και το 37% στη χώρα μας, συναντά δυσκολίες κατά τη διαδικασία εντοπισμού εξειδικευμένου προσωπικού». Μια παλαιότερη επίσης παγκόσμια έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία SHL και το Future Foundation, (2005) έδειξε «ότι οι λανθασμένες επιλογές υποψηφίων κοστίζουν στις ΗΠΑ 105 δισεκατομμύρια δολάρια και στο Ηνωμένο Βασίλειο 23 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το 95% των επιχειρήσεων που συγκαταλέγονται στη λίστα των Financial Times (FTSE 100), κάνουν χρήση Ψυχομετρικών τεστ κατά την επιλογή προσωπικού.

Οι συγκεκριμένες δοκιμασίες (τεστ) έχουν τη δυνατότητα να εντοπίζουν τα επίπεδα γνώσεων, τις μεθόδους εκπαίδευσης που ταιριάζουν σε κάθε άτομο και τα κίνητρα που έχει ο κάθε εργαζόμενος. Σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμα και το ίδιο το στέλεχος δε γνωρίζει σε βάθος τις αδυναμίες και τις ελλείψεις του. Έτσι, τα ψυχομετρικά τεστ δείχνουν ξεκάθαρα στην επιχείρηση και τον εργαζόμενο ποια κατεύθυνση θα πρέπει να ακολουθήσει με σκοπό τη βελτίωσή του και αποτελούν μια εποικοδομητική βάση συζήτησης σχετικά με το πλάνο καριέρας του.

Τα ψυχομετρικά εργαλεία αποδεικνύονται ιδιαίτερα χρήσιμα, για το «φιλτράρισμα» των υποψηφίων στην αρχική φάση των προσλήψεων. Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της χρήσης τους, αποτελεί η αντικειμενικότητα και το επιστημονικό τους υπόβαθρο. Θεωρούνται επίσης απαραίτητη προϋπόθεση, για να μπορεί η διοίκηση μιας επιχείρησης  – οργανισμού να αξιοποιήσει τον κάθε εργαζόμενο ανάλογα με τις δυνατότητές του. Η εξοικονόμηση χρόνου, για τα στελέχη που διεξάγουν τις συνεντεύξεις, είναι σημαντική.

Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ψυχομετρικά τεστ ενισχύουν την εταιρική τους εικόνα καθώς η χρήση αντικειμενικών μετρήσεων συμβάλλει στη φερεγγυότητά τους.

Τεστ Προσωπικότητας
Η προσωπικότητα του κάθε ατόμου είναι μοναδική και σταθερή και εξαρτάται από την κληρονομικότητα και από το περιβάλλον. Το συγκεκριμένο τεστ δεν αποτελεί οδηγό σχετικά με το πώς το άτομο μπορεί να βελτιώσει την προσωπικότητά του και να διορθώσει τις ατέλειές του. Εξάλλου έτοιμες συνταγές και μέθοδοι με εξασφαλισμένη επιτυχία όσον αφορά αυτόν τον τομέα δεν υπάρχουν. Το παρόν τεστ ωστόσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να αυξήσει τη γνώση του ατόμου για τον εαυτό του και να το καταστήσει ικανό να προσεγγίσει τους στόχους του σύμφωνα με τις πραγματικές του δυνατότητες.

Τεστ Επαγγελματικών Αξιών
Το τεστ επαγγελματικών αξιών μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην επιλογή και στην αξιολόγηση ανθρώπινου δυναμικού, στη συμβουλευτική σταδιοδρομίας, στην προσωπική συμβουλευτική και σε προγράμματα συστηματικής επαγγελματικής κατάρτισης. Για τη συμπλήρωση αυτού του τεστ δεν απαιτείται η ύπαρξη εξειδικευμένων γνώσεων. Δεν υπάρχουν εξάλλου σωστές και λάθος απαντήσεις. Επιπλέον δεν είναι στόχος του τεστ να εξετάσει το επίπεδο γνώσεων του ατόμου και την ικανότητά του να απαντάει σωστά. Στόχος του τεστ είναι να αποδώσει μια ρεαλιστική εικόνα των αξιών εκείνων που έχουν μεγάλη σημασία σύμφωνα με το αξιακό σύστημα του ερωτώμενου σε συνάρτηση με τις καθημερινές κοινωνικές και επαγγελματικές του δραστηριότητες.

Τεστ Ικανοτήτων/Δεξιοτήτων
Οι συγκεκριμένες δοκιμασίες μετρούν την απόδοση των ατόμων σε συγκεκριμένες δεξιότητες όπως η γλωσσική, η αριθμητική κ.ά. Συνήθως, εστιάζουν στις έμφυτες ικανότητες του κάθε ατόμου.

Τεστ Ενδιαφερόντων & Κινήτρων
Εξετάζουν και μελετούν τα πεδία εκείνα που είναι περισσότερο ελκυστικά για κάθε άνθρωπο.

Τεστ Ψυχοπαθολογίας (κλινικά εργαλεία)
Αφορούν στη διερεύνηση πιθανής παθολογίας της προσωπικότητας και χρησιμοποιούνται στην επιλογή για ευαίσθητες θέσεις εργασίας (ένοπλοι, πυροσβέστες, χειριστές μέσων μαζικής μεταφοράς κ.ά.).

Η επιλογή, η χορήγηση καθώς και η ερμηνεία των ψυχομετρικών τεστ θα πρέπει να γίνονται από ειδικούς που γνωρίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του/των τεστ που χρησιμοποιούνται και είναι εξοικειωμένοι με τη χρήση τους. Το επιστημονικό υπόβαθρο των συγκεκριμένων εργαλείων, η εξαγωγή αμερόληπτων συμπερασμάτων, η χρήση των νέων τεχνολογιών και η στροφή του σύγχρονου ανθρώπου προς την επιστήμη της ψυχολογίας έχουν μετατρέψει τα ψυχομετρικά εργαλεία σε ένα είδος «μόδας» μέσα στις επιχειρήσεις.

Η τάση αυτή θα μπορούσε να αποβεί μοιραία αν δε γίνουν οι σωστοί χειρισμοί. Είναι λανθασμένη η κίνηση κάποιων επιχειρήσεων να προσπαθούν με ανειδίκευτο προσωπικό να χρησιμοποιούν και να ερμηνεύουν τα αποτελέσματα των τεστ χωρίς πιστοποιημένη εξειδικευμένη εκπαίδευση.

Πηγή: Supply.gr, o 1ος Online Οδηγός Προμηθευτών για την αγορά της Μαζικής Εστίασης και της Φιλοξενίας.