Οι οδηγοί Michelin είναι οι ετήσιοι οδηγοί της γαλλικής εταιρείας Michelin, που δημοσιεύονται εδώ και έναν αιώνα. Ο πιο δημοφιλής από τους οδηγούς είναι ο κόκκινος οδηγός Michelin, ο αρχαιότερος ευρωπαϊκός οδηγός ξενοδοχείων και εστιατορίων βραβευμένων με αστέρια MichelinΗ απόκτηση ή η απώλεια ενός άστρου Michelin μπορεί να έχει δραματικές συνέπειες για την επιτυχία ενός εστιατορίου.

Η κυκλοφορία του οδηγού…

Το 1900 τα αδέρφια André και Édouard Michelin, μετά την επιτυχία που γνώρισε η πατέντα τους για τα πρώτα εύκολα επισκευάσιμα ελαστικά για ποδήλατα, κυκλοφόρησαν τον πρώτο οδηγό, που πήρε και το όνομά τους. Ο οδηγός Michelin στόχευε στην αύξηση των αυτοκινήτων στη Γαλλία, διαφημίζοντας την ευκολία αλλαγής στα ελαστικά τους. Η πρώτη έκδοση του οδηγού περιορίστηκε στα 35.000 αντίτυπα, τα οποία προσφέρονταν δωρεάν και περιείχαν χρήσιμες πληροφορίες για τους οδηγούς, όπως χάρτες, οδηγίες για επισκευές ελαστικών και λίστα με μηχανικούς αυτοκινήτων, ξενοδοχεία και πρατήρια καυσίμων. Μετά από λίγα χρόνια ο οδηγός κυκλοφόρησε και σε άλλες χώρες, όπως στο Βέλγιο, στην Αλγερία, στην Ολλανδία, στη Γερμανία, στην Ισπανία, στις Άλπεις και στην Πορτογαλία. Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου η έκδοσή του διεκόπη, όμως, μετά τη λήξη του πολέμου, οι οδηγοί επανακυκλοφόρησαν. Τότε ο André Michelin σκέφτηκε το «ανθρωπάκι» της Michelin, που ήταν φτιαγμένο από ελαστικά, ενώ αποφάσισε να μην διανέμεται πλέον δωρεάν ο οδηγός, καθώς πίστευε πως εκτιμάμε περισσότερο ό,τι πληρώνουμε. 

..και μετά ήρθαν τα αστέρια

Η επιτυχία του οδηγού ήταν τόσο μεγάλη που τα αδέλφια Michelin δημιούργησαν ομάδα επιθεωρητών που -ανώνυμα –  επισκεπτόταν εστιατόρια και έγραφε την κριτική για αυτά. Το 1926 ο οδηγός άρχισε να βραβεύει με αστέρια τα εστιατόρια. Το ένα αστέρι σήμαινε ότι πρόκειται για ένα «πολύ καλό εστιατόριο της κατηγορίας του», τα δύο ότι πρόκειται για ένα «άριστο εστιατόριο της κατηγορίας του, για το οποίο αξίζει η παράκαμψη» και τα τρία ότι πρόκειται για ένα «εξαιρετικό εστιατόριο, για το οποίο αξίζει να ταξιδέψει κανείς». Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η κυκλοφορία του οδηγού διεκόπη εκ νέου, αλλά το 1944 έπειτα από αίτημα των συμμαχικών δυνάμεων το τεύχος του 1939 ανατυπώθηκε, με ανανεωμένους  χάρτες, για στρατιωτική πλέον χρήση.

Κριτική

Χάρη στο ομοιογενές και αυστηρό σύστημα επιλογής που ακολουθείται, ο οδηγός Michelin αποτελεί διεθνές σημείο αναφοράς στην γαστρονομία. Όλες οι επιχειρήσεις που παρουσιάζονται στον οδηγό έχουν επιλεγεί από τους επιθεωρητές Michelin, οι οποίοι εργάζονται με απόλυτη ανωνυμία σε αναζήτηση των καλύτερων εστιατορίων.  Το 2009 το περιοδικό “Τhe New Yorker” είχε γράψει πως ο οδηγός Michelin δίνει τόση σημασία στην ανωνυμία των κριτικών, που ακόμα και υψηλόβαθμα στελέχη δεν έχουν συναντήσει ποτέ έναν από αυτούς, ενώ δεν επιτρέπεται οι κριτικοί να αποκαλύπτουν την γαστρονομική εμπειρία τους ούτε στους συγγενείς τους.

Οι επιθεωρητές λαμβάνουν αυστηρή εκπαίδευση και εφαρμόζουν τις ίδιες μεθόδους εργασίας σε ολόκληρο τον κόσμο, που είναι δοκιμασμένες εδώ και χρόνια, προκειμένου να εγγυώνται επίπεδο ποιότητας. Προκειμένου να αποτιμήσουν πλήρως την ποιότητα ενός γεύματος, στηρίζονται σε πέντε κριτήρια, καθορισμένα από τη Michelin:

  • την ποιότητα των υλικών
  • το μαγείρεμα και τη διαχείριση των γεύσεων
  • την προσωπικότητα της μαγειρικής
  • την σχέση ποιότητας / τιμής
  • και τέλος τη συνέπεια ως προς τον χρόνο και ως προς το σύνολο του μενού

Όλες οι επιχειρήσεις που παρουσιάζονται στον οδηγό έχουν επιλεγεί από τους επιθεωρητές Michelin, οι οποίοι εργάζονται με απόλυτη ανωνυμία σε αναζήτηση των καλύτερων διευθύνσεων.  Τα πέντε κριτήρια χρησιμοποιούνται παντού στον κόσμο και είναι η εγγύηση της ομοιογένειας του Οδηγού: όπου και να βρίσκεται κανείς,  η βαθμολόγηση με ένα αστέρι έχει την ίδια αξία στο Παρίσι, καθώς και στη Νέα Υόρκη ή στο Τόκιο.

Η 34η έκδοση του οδηγού που κυκλοφόρησε το 2015 συμπεριλαμβάνει λίστα 1.537 ξενοδοχείων και 2.380 εστιατορίων (15 εστιατόρια με τρία αστέρια, 83 εστιατόρια με δύο αστέρια and 373 εστιατόρια με ένα αστέρι), ενώ καλύπτει 46 πόλεις σε 20 χώρες. Στη λίστα με τα καλύτερα εστιατόρια της Ευρώπης για το 2015 ανήκουν και πέντε ελληνικά εστιατόρια:

1) Σπονδή, Παγκράτι – 2 Αστέρια

Michelin (4)

2) Funky Gourmet, Κεραμεικός – 2 Αστέρια

Ground floor panorama

3) Botrini’s, Χαλάνδρι – 1 Αστέρι

Michelin (2)

4) Hytra -Γεύσεις, Αθήνα – 1 Αστέρι

Michelin (3)

5) Varoulko, Πειραιάς – 1 Αστέρι

Michelin